Περπατώντας στα στενά της μικρής επαρχιακής πόλης της Μακεδονίας στην οποία κατοικώ, παρατηρούσα τα ονόματα των οδών.

Κάποια ονόματα άγνωστα και κάποια περισσότερο γνωστά μα όλα μ’ έναν τρόπο οικεία. Οδός Καπετάν Γαρέφα, Τσιτσίμη, Παύλου Μελά, Τσιρογιάννη και άλλα πολλά. Συνολικά έντεκα δρόμοι -κεντρικοί και συνοικιακοί- αφιερωμένοι σε Μακεδονομάχους οπλαρχηγούς και ‘χρεωμένοι’ με το καθήκον να κρατούν ζωντανές αυτές τις ηρωικές μορφές.

Νέοι με όνειρα, με οικογένειες κι όμως τα άφησαν όλα για τη Μακεδονία! Άνθρωποι με προσωπικές απώλειες όπως ο Ιωάννης Βίλλιογλου ή αλλιώς Καπετάν Ράμναλης. Ἔχασε τους γονείς του και τον θείο του σε νεαρή ηλικία από το χέρι των κομιτατζήδων. Με τους λίγους άνδρες του σημείωσαν αρκετές επιτυχίες στον μακεδονικό αγώνα.

Νεαρά παλληκάρια από τα εξίσου ματωμένα χώματα της Κύπρου, όπως ο Γιώργης Αργυρίου Κυπραίου. Εμπνευσμένος από τον ηρωικό θάνατο του Παύλου Μελά έσπευσε και έδωσε το παρών στον αγώνα για την απελευθέρωση της μακεδονικής γης.

Άνδρες που κράτησαν το ελληνικό τους φρόνημα όπως ο Ανδρέας Μακούλης από τη Στενήμαχο. Λιποτάκτησε από τον βουλγαρικό στρατό στον οποίο είχε καταταγεί με τη βία και εξολόθρευσε στη διάρκεια της δράσης του πολλούς Βούλγαρους και Αλβανούς που ταλαιπωρούσαν τους ελληνικούς πληθυσμούς.

13 Οκτωβρίου. Η επέτειος του Μακεδονικού Αγώνα πλησιάζει και για μια ακόμα φορά θα γιορταστεί λιγότερο πανηγυρικά από άλλες εθνικές επετείους. Ίσως κάποιοι επιθυμούν να ξεχαστεί. Πολλές οι φωνές άλλωστε σήμερα που φωνάζουν πως η Μακεδονία πρέπει να γίνει κτήμα ανθρώπων που δεν γέννησε. Σ’ αυτές τις φωνές απάντηση η εύλαλη σιωπή εκατοντάδων πινακίδων διάσπαρτων σε όλες τις μακεδονικές πόλεις. Μορφές που με την προσωπική τους ιστορία-θυσία, αποτελούν και σήμερα έστω και με την ονομαστική τους αναφορά μάρτυρες της αλήθειας: η Μακεδονία ήταν, είναι και θα είναι ελληνική.

Χρυσή